Τεύχος 58

Τεύχη περιοδικού : επόμενο άρθρο

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

 

 «EΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗ Ν/Α ΕΥΡΩΠΗ – ΑΓΩΓΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ –

Ε/Τ ΣΧΕΣΕΙΣ – ΠΓΔΜ – ΚΥΠΡΙΑΚΟ – ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ Μ. ΑΝΑΤΟΛΗ»

 

ATA 10 – 11- 12 NOEMBΡΙΟΥ 2009

 

«Τουρκία : Γεωγραφικά, Πληθυσμιακά, Οικονομικά, Παραγωγή, Εκσυγχρονισμός, Βιομηχανία, Εμπόριο»

 

Υπό Υποστρατήγου ε.α. Π. Λεονάρδου

 

 

Γεωγραφία

 

            Η Τουρκία εκτείνεται από την περιοχή της Κεντρικής Ασίας μέχρι και τον Έβρο, αυτό που λέγεται Ευρωπαϊκή Τουρκία, συνορεύοντας στα Βόρεια με την Υπερκαυκασία και στο Νότο με τη Συρία, το Ιράκ και το Ιράν. Έχει έκταση 780.000 τετ. χλμ εκ των οποίων τα 23.700 καταλαμβάνει η Αν. Θράκη. Το έδαφος της χώρας είναι κατά 90% ορεινό με πολλές οροσειρές να υπερβαίνουν τα 3.000 μ. υψόμετρο. Οι επίπεδες εκτάσεις καταλαμβάνουν το 10% περίπου του Τουρκικού εδάφους και κατανέμονται μεταξύ των υδιπέδων και των παρακτίων λεκανών και πεδινών εκτάσεων. Ένα σημαντικό μέρος του επιπέδου εδάφους αποτελούν οι λίμνες της χώρας με μεγαλύτερη τη λίμνη Βαν, στο ανατολικό τμήμα, όπως και αλατούχα στεπώδη εδάφη στις κεντρικές περιοχές. Από το επίμηκες γενικά ορεινό κεντρικό τμήμα της χώρας πηγάζουν πολλοί ποταμοί οι οποίοι χύνονται στην Κασπία Θάλασσα, τον Εύξεινο Πόντο, την Προποντίδα και το Αιγαίο Πέλαγος. Η χώρα έχει χερσαία σύνορα επί μήκους 2.753 χλμ και ακτές 6.000 περίπου χλμ.

 

Στρατηγική Αξία

 

            Η Τουρκία κατέχει κεντρική θέση στον ευρύ γεωγραφικό χώρο της Ν.Α. Ευρώπης, του Καυκάσου, Κασπίας Θάλασσας, Κεντρικής Ασίας, της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου. Τα στενά Δαρδανελίων και Βοσπόρου παρέχουν τη μόνη και μοναδική θαλάσσια σύνδεση και έξοδο των Παρευξείνιων χωρών προς τη Μεσόγειο Θάλασσα. Ο χώρος αυτός (η Τουρκία) εκτεινόμενος στις τρεις Ηπείρους (Ευρώπη, Ασία, Αφρική), τις οποίες και συνδέει μεταξύ τους, ενέχει τεράστια στρατηγική αξία. Η αξία και η σπουδαιότητα αυτή ενισχύεται όλο και περισσότερο με την παρουσιαζόμενη αύξηση της ανάγκης για την εκμετάλλευση των ενεργειακών πηγών της Κασπίας – Κεντρικής Ασίας και τη μεταφορά ενέργειας δι΄επιγείων και υπογείων (υποθαλασσίων) αγωγών στη Μεσόγειο.

            Οι δυνατότητες προσβολής της Δύσης με ΟΜΚ από χώρες της Ασίας όπως η Κίνα, Ινδία, Β. Κορέα, Πακιστάν, Ιράν κ.α. ενισχύει ιδιαίτερα την αξία της Τουρκίας ως προπύργιο για ασφάλεια του Δυτικού Κόσμου. Αλλά λειτουργεί και ως φορέας ανασφάλειας με την παράνομη διακίνηση λαθρομεταναστών από την Ανατολή προς τη Δύση και την παράνομη μεταφορά ναρκωτικών, όπλων και επικινδύνων πρώτων υλών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τρομοκράτες.

            Η δυνατότητα που έχει η Τουρκία να διαχειρίζεται αυτή πρώτη τα νερά των ποταμών Τίγρη και Ευφράτη, της παρέχει σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα σε μια περιοχή που χαρακτηρίζεται από χρόνια από έλλειψη νερού.

            Επιπλέον και η ανθρωπογεωγραφία παρουσιάζει ενδιαφέρουσα ποικιλία λόγω της ύπαρξης μεγάλου αριθμού μειονοτήτων με αποτέλεσμα η επικρατούσα ιδεολογική, πολιτιστική, πολιτισμική κατάσταση να την καθιστούν χώρο συνάντηση διαφορετικών κόσμων και πολιτισμών. Η Τουρκία, με ένα λαό εθνοτικά μεν διηρημένο σε Τούρκους και Κούρδους, αλλά μουσουλμανικό και συνορεύουσα προς ανατολάς με τρεις μουσουλμανικές χώρες (Συρία, Ιράκ, Ιράν) και προς δυσμάς με χριστιανικές – Δυτικές καθίσταται υποχρεωτικά κομβική, στρατηγικής σημασίας χώρα μεταξύ των δύο κόσμων.

 

Πληθυσμιακά Στοιχεία

 

            Ο πληθυσμός της Τουρκίας ανέρχεται σε 70 εκατ. κατοίκους περίπου και είναι η μεγαλύτερη απ΄όλες τις χώρες της Δυτικής Ευρώπης εκτός από τη Γερμανία. Από τον πληθυσμό της το 20% περίπου είναι Κούρδοι, 1,6% Άραβες και 7-8% περίπου άλλων εθνοτήτων. Η Τουρκία έχει ένα από τους υψηλότερους στον κόσμο ρυθμούς πληθυσμιακής αύξησης (2% ετησίως περίπου). Ο πληθυσμός της τριπλασιάστηκε στην περίοδο 1930-70 και ο σημερινός εκτιμάται ότι θα διπλασιαστεί μέχρι το 2035.

            Στην Τουρκία δεν υπάρχει επίσημη θρησκεία. Είναι όμως κατά 99% μουσουλμάνοι με την πλειοψηφία να είναι Σουνίτες και με μικρή διαφορά ακολουθούν οι Σιίτες. Τα θρησκευτικά ρεύματα των φανατικών ισλαμιστών και των Αλεβιτών σήμερα είναι σε έξαρση και δημιουργούν ένα πολύ ανομοιογενές σύνολο. Λίγοι χριστιανοί – στην πλειονότητά τους ορθόδοξοι και εβραίοι – ζουν κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, την Άγκυρα και την Σμύρνη. Από το 1924, όταν ο Κεμάλ κατήργησε το χαλιφάτο, η θρησκεία τυπικά είναι πλήρως διαχωρισμένη από το κράτος.

 

Μειονότητες

 

            Το ζήτημα της «εθνικής συνείδησης» των Τούρκων είναι κατά βάση πολιτικό. Προβάλλεται η άποψη ότι όποιος ζει μέσα στα όρια του τουρκικού κράτους θεωρείται «Τούρκος». Είναι άποψη που εξυπηρετεί την κατασκευασμένη συνοχή του κράτους διότι η διαφορετικότητα αντιστέκεται και οι καταπιεσμένες ταυτότητες επιστρέφουν δυναμικά. Ποια είναι λοιπόν η σύγχρονη εθνο-γλωσσική και θρησκευτική Βαβέλ που λέγεται «Τουρκία» ;

            Μετά τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έπρεπε να μορφοποιηθεί ο τουρκόφωνος πληθυσμός της χώρας. Η εθνικοποίηση των τουρκοφώνων μουσουλμάνων ξεκίνησε στις αρχές του 20ού αιώνα από μία μικρή ελίτ «νεότουρκων» αστών, που προώθησε ή και επέβαλε τον τουρκικό εθνικισμό στους μη χριστιανικούς πληθυσμούς της σημερινής Τουρκίας. Για να υπάρξει «Πατρίδα» οι Αρμένιοι και οι Έλληνες που υπήρξαν οι διεκδικητές της Μ. Ασίας, έπρεπε να εξοντωθούν ή να εκτοπισθούν. Οι Αρμένιοι εξολοθρεύτηκαν με την γενοκτονία του 1915, και οι Έλληνες σφαγιάστηκαν ή εκτοπίστηκαν μέχρι την ανταλλαγή πληθυσμών του 1923. Ο διωγμός του 1955 ολοκλήρωσε την προσπάθειά τους.

            Για τον Κεμάλ Ατατούρκ (ιδρυτή της Νέας Τουρκίας) το σημαντικό ήταν να απαλλαγεί η τουρκική κοινωνία από την πνευματική κυριαρχία του Ισλάμ και να διαποτιστεί από την κοσμική έννοια του «έθνους». Απ΄άκρη σ΄άκρη της τουρκικής επικράτειας ίσχυσε το «τουρκοποιείστε, εκσυγχρονίστε, δυτικοποιείστε». Αργότερα ο Τουργκούτ Οζάλ, θέλοντας να δώσει ένα εθνοθρησκευτικό χαρακτήρα στην τουρκική πολιτική οντότητα και να συνδυάσει την τουρκική συνείδηση με την ισλαμική παράδοση, αντικατέστησε την θεωρία αυτή με ένα τουρκο-ισλαμικό μίγμα (το Δόγμα Οζάλ).

            Το λεγόμενο «Τουρκικό Έθνος» είναι μία σύνθεση λαών και εθνοτήτων, ένα μείγμα Τούρκων, Αράβων, Ελλήνων, Εβραίων, Περσών, Αρμενίων, Κούρκων κ.α.  Ακόμη και φυσιογνωμικά οι σημερινοί κάτοικοι της Τουρκίας έχουν χαρακτηριστικά που ανήκουν σε όλες τις εθνότητες που κατοικούσαν στη Μ. Ασία και γενικότερα στην περιοχή της Αν. Μεσογείου, ενώ μακρινή συγγένεια, που στηρίζεται κυρίως στα κοινά γλωσσικά χαρακτηριστικά, έχουν με λαούς της Κεντρικής Ασίας όπως τους Τουρκμένους, Ουζμπέκους, Τατάρους, Καζάκους κ.α.

            Σε μια έρευνα του Γερμανικού Πανεπιστημίου του Τίμπιγκεν με τίτλο «Ethic Groups in the Republic of Turkey» αναφέρεται ότι «στη σημερινή Τουρκία υπάρχουν τουλάχιστον 52 εθνότητες με ξεχωριστά γλωσσικά, θρησκευτικά και εθνολογικά χαρακτηριστικά. Βέβαια, ο πρώην πρόεδρος Τουργκούτ Οζάλ είχε αναφερθεί σε 25 εθνότητες που κατοικούν στην Τουρκία. Γεγονός είναι ότι οποιαδήποτε εκδοχή δεχθούμε πρέπει να σημειώσουμε ότι στην Τουρκία δεν κατοικούν μόνο Τούρκοι. Έτσι λοιπόν το κυρίαρχο στοιχείο ορισμού της τουρκικότητας παραμένει πλέον η γλώσσα. Όμως στην Εγκυκλοπαίδεια Εthnologue : Language of the World αναφέρεται ότι στην σημερινή Τουρκία μιλούνται άλλες 34 γλώσσες εκτός από τα τουρκικά της Ανατολίας.

            Στην Τουρκία δεν υπάρχον μόνο εθνικές και γλωσσικές μειονότητες. Υπάρχουν ακόμη θρησκευτικές μειονότητες που διαδραματίζουν σημαντικότερο ρόλο. Οι γνωστές μας μειονότητες Ελληνορθόδοξοι, Αρμένιοι και Εβραίοι είναι μικρές σε αριθμό για να επιφέρουν κάποια τετελεσμένα. Υπάρχουν όμως 15 εκατ. Αλεβίδες, μια ισλαμική αίρεση με συμπεριφορά πιο κοσμική και δημοκρατική σε σύγκριση με τους Σουνίτες, η οποία πρόσκειται πολιτικά στον αριστερό χώρο. Ένα σημαντικό τμήμα των Αλεβίδων ανήκει και στην κουρδική μειονότητα. Μια Αλεβίδικη ομάδα είναι και Ζάζα (περίπου 2 εκατ.) που μιλάνε μια ιρανική διάλεκτο και είναι Σουνίτες. Στα πλαίσια της κουρδικής μειονότητας συγκαταλέγονται και περίπου 300.000-500.000 (Γιεζιντί) η θρησκεία των οποίων είναι Παγανιστική.

            Τελειώνοντας με τις μειονότητες πρέπει να υπογραμμίσουμε, ότι ακόμη και βαλκανικές μειονότητες υπάρχουν στην Τουρκία, οι λεγόμενοι Muchacir, που κατέφυγαν στη χώρα αυτή κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων της αποσύνθεσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και αργότερα.

            Σε γενικές γραμμές θα λέγαμε ότι από τα βάθη της Ανατολίας μέχρι την Ευρωπαϊκή Τουρκία και τα παράλια του Αιγαίου, διακρίνουμε ένα πολύ ανομοιογενή πληθυσμό. Ο αναλφαβητισμός που σε ορισμένες περιοχές κινείται σε μεγάλα ποσοστά, αποτελεί πρόσφορο έδαφος για θρησκευτικό φανατισμό, που μαζί με τη φτώχια δεν είναι ό,τι καλύτερο για τη δημιουργία ομοιογένειας. Η ανισόρροπη ανάπτυξη από την υπανάπτυκτη Ανατολία ως τα ανεπτυγμένα παράλια της Προποντίδας και της Μεσογείου, η αστυφυλία και η συγκέντρωση κατά κύριο λόγο στην Κωνσταντινούπολη και στη Σμύρνη δεν βοηθούν στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και κυρίως της παιδείας.

            Επομένως παρατηρούμε ότι η Τουρκία είναι μία τριχοτομημένη χώρα, με τη ΝΑ Τουρκία, όπου σημειώνεται η μαζική παρουσία του Κουρδικού στοιχείου, την κεντρική, όπου δεσπόζει η Άγκυρα, και τη δυτική, που προσπαθεί να εμφανίσει ένα «ευρωπαϊκό» πρόσωπο. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι πολλές διεθνείς εκδηλώσεις, αλλά και επίσημες επισκέψεις έχουν ως επίκεντρο την Κωνσταντινούπολη.

 

Οικονομία – Εμπόριο

 

            Από της συγκροτήσεώς της ως κράτος η σύγχρονη Τουρκία στον οικονομικό τομέα εφήρμοσε εκτεταμένο πρόγραμμα εθνικοποιήσεων και κρατικισμού που εκτός των άλλων αποσκοπούσε στη δημιουργία και εμπέδωση του τουρκικού εθνικισμού. Γενικά μοχλός της επιδιωκόμενης οικονομικής ανάπτυξης ήταν το κράτος και οι μηχανισμού του (κυβέρνηση, κεντρική τράπεζα, κρατικές τράπεζες επενδύσεων, κρατικοί φορείς, μονοπωλιακοί οργανισμοί κ.λ.π.), που ασκούσαν σχεδόν όλες τις αρμοδιότητες σχεδίασης, προγραμματισμού, κατεύθυνσης και ελέγχου των βασικών τομέων της οικονομικής δραστηριότητας και ανάπτυξης της χώρας. Μέσω του ελέγχου των οικονομικών δραστηριοτήτων το κράτος ήλεγχε πλήρως και το σύνολο της κοινωνικής ζωής της χώρας.

            Με αυτή τη γενική δομή και κάποια μέτρα φιλελευθεροποίησης της οικονομίας, που άρχισαν να λαμβάνονται στη δεκαετία του ’80 («κρατικός φιλελευθερισμός» του τότε προέδρου Τουργκούτ Οζάλ), με περιόδους ανάκαμψης και ύφεσης – μέχρι το βαθμό κρίσεων – η τουρκική οικονομία παρουσίασε μια πολύ βραδεία ανάπτυξη.

            Κατά τις δεκαετίες 1980, 1990 πραγματοποιήθηκαν προσπάθειες αναδιάρθρωσης της οικονομίας, αλλά η πολιτική αστάθεια και η αναποτελεσματική οικονομική διακυβέρνηση δημιούργησαν επεκτατικές δημοσιονομικές πολιτικές και χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, προκαλώντας στη συνέχεια υψηλό πληθωρισμό και κυβερνητικό υπερδανεισμό με υψηλά επιτόκια.

            Η κυβέρνηση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), υπό τον Ταγίπ Ερντογάν, με τη βοήθεια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) και της Παγκόσμιας Τράπεζας, ανέλαβε, το 2002, τον απεγκλωβισμό της οικονομίας από την ύφεση. Συγκεκριμένα, η κυβέρνηση Ερντογάν επεδίωξε τη δημοσιονομική πειθαρχία, προώθησε σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και ιδιωτικοποιήσεις και στήριξε τη σφικτή νομισματική πολιτική της ανεξάρτητης (πλέον) Κεντρικής Τράπεζας. Επιπρόσθετα, επεχείρησε το «άνοιγμα» της οικονομίας προς τη διεθνή αγορά και συνάπτοντας περιφερειακές συνεργασίες, βελτίωσε την ελκυστικότητα της τουρκικής αγοράς για τους ξένους επενδυτές, ενώ η μεγαλύτερη επιτυχία ήταν η έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ, εγκαινιάζοντας μια περίοδο «γενναίων» μεταρρυθμίσεων και σταθερότητας.

            Όμως, μετά την επανεκλογή του Ταγίπ Ερντογάν κατά τις τελευταίες εκλογές στην Τουρκία το 2008 και την παγκόσμια ύφεση, αρκετά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της Τουρκίας υποβιβάστηκαν στις σχετικές λίστες πιστοληπτικής ικανότητας διεθνών οίκων αξιολόγησης. Η χώρα κατατάχθηκε στην όγδοη θέση της λίστας του Eurasia Group με τους μεγαλύτερους κινδύνους παγκοσμίως για το 2008, επενδυτικά προγράμματα πάγωσαν λόγω απροθυμίας τοποθέτησης ξένων κεφαλαίων, ενώ η χώρα, σύμφωνα με το Oxford Analytica για το 2008, ήταν η περισσότερο ευάλωτη, κατά την επικρατήσασα πιστωτική κρίση, μεταξύ των υπολοίπων αναδυομένων αγορών.

            Στις μέρες μας η τουρκική οικονομία μετά την αναπτυξιακή αναλαμπή της πρώτης θητείας της κυβέρνησης Ερντογάν, έχει εισέλθει σε μια περίοδο οικονομικής επιβράδυνσης που μεγάλο μέρος της, περίπου 40% σύμφωνα με το Trade University της Κων/πολης, οφείλεται στην πολιτική αστάθεια και τον αυξημένο κίνδυνο που προϋπήρχε αυτής, με αποτέλεσμα, όταν οι διεθνείς αγορές συρρικνώνονται, η τουρκική αγορά συρρικνώνεται περισσότερο.

            Η επάνοδος του πολιτικού κινδύνου και οι αρνητικές επιπτώσεις αυτού εντοπίζονται βασικά σε τέσσερις περιόδους την τελευταία τριετία, οι οποίες αποτελούν χαρακτηριστικές στιγμές ενδυνάμωσης των επιπτώσεων των εξωτερικών οικονομικών διαταραχών από τον αυξημένο πολιτικό κίνδυνο : Στη μικρή χρηματοοικονομική κρίση του Μαίου-Ιουνίου του 2006, την περίοδο των εκλογών του Ιουλίου του 2007, την πολιτικοδικαστική κρίση με την υπόθεση Εργκένεκον και την πρόσφατη παγκόσμια οικονομική ύφεση.

            Πάντως ως τώρα τα αποτελέσματα δικαιώνουν τις πολιτικές του ΑΚΡ. Ο ρυθμός μεγένθυσης κάθε έτους αγγίζει κατά μέσο όρο το 7% και βασίζεται, κυρίως, στο βιομηχανικό και τον κατασκευαστικό κλάδο. Βέβαια, λόγω της παρούσης οικονομικής παγκόσμιας ύφεσης, ο ρυθμός ανάπτυξης για το 2008 έκλεισε στο 1,1%.

            Ρίχνοντας φως στις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) καταγράφουν ανοδική πορεία, φτάνοντας το 2006 τα 20 δις δολάρια, εξέλιξη που οφείλεται στο άνευ προηγουμένου κύμα ιδιωτικοποιήσεων, ανεβάζοντας τη χώρα στη δεύτερη θέση της σχετικής λίστας της Παγκόσμιας Τράπεζας. Συγκεκριμένα, την τριετία 2004-2006ο όγκος των ιδιωτικοποιήσεων ανήλθε στα 19 δις δολάρια. Σημασία έχει τα προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων να μην είναι μόνο εισπρακτικού χαρακτήρα αλλά να συνοδεύονται από διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις με στόχο την απελευθέρωση της αγοράς, την οικονομική σταθερότητα και την ελκυστικότητα επενδυτών.

 

Οικονομικά Αριθμητικά Στοιχεία

 

            Ύψος ΑΕΠ : Το 2008 ήταν 902,7 δις δολάρια.

            Ρυθμός Ανάπτυξης : Το 2008 1,1% ενώ το 2007 4,6% και το 2006 6,9%.

            Κατά Κεφαλή Εισόδημα : 11.900 δολάρια για το 2008 (το ίδιο το 2007).

            Συμβολή στο ΑΕΠ σε ποσοστά από τους παραγωγικούς κλάδους : Γεωργία 8,8%, Βιομηχανία 27,5%, Υπηρεσίες 63,8%.

            Εργατικό Δυναμικό : 24 εκατ. + 1,2 εκατ. στο εξωτερικό.

            Ανεργία ! 10,7% το 2008.

            Πληθυσμός κάτω από το όριο της φτώχιας : 20% (στοιχεία 2002).

            Δημόσιο Χρέος : 40% του ΑΕΠ για το 2008 ενώ το 2004 ήταν 74,3% (για λόγους αντίθεσης).

            Πληθωρισμός : Το 2008 έκλεισε 10,4% ενώ το 2007 ήταν 8,7%.

            Αύξηση Βιομηχανικής Παραγωγής για το 2008 : -0,6% (οι μεγαλύτερες βιομηχανίες επηρεάστηκαν από την κρίση όπως υφασμάτων, διύλισης, χημικών, σιδήρου-χάλυβα, αυτοκινήτων, μηχανημάτων).

 

Συμμετοχή της Τουρκίας στους G-20

 

            Η συμμετοχή της Τουρκίας στις χώρες με τη μεγαλύτερη οικονομία, στους G-20, προσδίδει αναμφισβήτητα αυξημένο κύρος και γόητρο στην αναδυόμενη οικονομία της Τουρκίας. Η τουρκική οικονομία μεγενθύνεται με αιχμή του δόρατος το βιομηχανικό τομέα. Ειδικότερα, η βαριά βιομηχανία όπως π.χ. η αυτοκινητοβιομηχανία, οι αμυντικές βιομηχανίες, οι κατασκευές, αλλά επιπλέον συμβάλλει ο τουρισμός, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και ειδικά οι Τράπεζες, ο κλάδος των τροφίμων και της ένδυσης. Η Τουρκίας διαθέτει πλούσιο υπέδαφος στο οποίο υπάρχουν σημαντικά κοιτάσματα σιδηρομεταλλεύματος, χαλκού, χρωμίου (έρχεται Τρίτη στην παγκόσμια παραγωγή χρωμίου) και γαιανθράκων. Στις ΝΑ περιοχές υπάρχουν κοιτάσματα πετρελαίου του οποίου η παραγωγή έχει φθάσει τα 45.000 βαρέλια την ημέρα.

 

 

 

Διμερείς Οικονομικο-Εμπορικές Σχέσεις Ελλάδος – Τουρκίας

 

            Το θεσμικό πλαίσιο των οικονομικών σχέσεών μας διέπεται από τη Συμφωνία Οικονομικής Συνεργασίας που υπεγράφη την 4-2-2000. Ως προς τις διμερείς εμπορικές σχέσεις παρατηρείται αύξηση του όγκου των εμπορικών ανταλλαγών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας το εμπορικό έλλειμμα είναι εις βάρος μας 18,6% ενώ βάσει των στοιχείων της Eurostat η Τουρκία αποτέλεσε την 5η σημαντικότερη χώρα-αποδέκτη των ελληνικών προϊόντων.

            Τα τελευταία έξι χρόνια παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση των ελληνικών επενδύσεων στην Τουρκία. Σημαντικό ρόλο σ΄αυτό διαδραμάτισε η υπογραφή της Συμφωνίας του 2001 για την αμοιβαία προώθηση και προστασία των επενδύσεων και της διμερούς συμφωνίας του 2003 για αποφυγή διπλής φορολογίας εισοδήματος.

            Ικανοποιητική συνεργασία υφίσταται στον τομέα των μεταφορών. Σημαντικό έργο είναι η σύνδεση της Εγνατίας οδού με το Τουρκικό οδικό δίκτυο για Κων/πολη.

            Στον τομέα της ενέργειας, εγκαινιάστηκε το 2006 η έναρξη κατασκευής του τμήματος του αγωγού φυσικού αερίου Αλεξανδρούπολης-Κομοτηνής.

            Στο πλαίσιο της διμερούς τουριστικής συνεργασίας, καθορίζεται από την συμφωνία συνεργασίας του 2001. Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 4η θέση χωρών των οποίων οι πολίτες επισκέπτονται την Τουρκία, ενώ αντιθέτως το μέγεθος των Τούρκων τουριστών που επισκέπτονται την Ελλάδα είναι πολύ μικρό.

            Τέλος οι μορφωτικές και πολιτιστικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών ρυθμίζονται από τη διμερή Συμφωνία περί Πολιτιστικής Συνεργασίας η οποία έχει τεθεί σε ισχύ στις 19 Ιουλίου 2001 και ανανεώνεται ανά διετία.

 

Προοπτικές της Τουρκικής Οικονομίας

 

            Η Τουρκία ενεργοποιώντας τα φυσικά, πολιτικά, οικονομικά και γεωστρατηγικά πλεονεκτήματά της διαμορφώνει την εικόνα της περιφερειακής οικονομικής υπερδύναμης, με προσπάθεια (συγχρόνως) άσκησης επιρροής στις γειτονικές χώρες. Μια σημαντική παράμετρος της οικονομίας της συνιστά η ενεργειακή της πολιτική, η οποία αναπροσαρμόζεται στις εκάστοτε συνθήκες που επικρατούν διεθνώς. Οι προοπτικές της για τα επόμενα έτη αξιολογούνται από θετικές έως πολύ θετικές από τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οίκους, όπως η Morgan Stanley, η Moodys, η Standard & Pοοrs κ.α.

            Σύμφωνα με δηλώσεις του Τούρκου Υπουργού Οικονομικών η τουρκική οικονομία θα συρρικνωθεί για το 2009 λόγω της οικονομικής ύφεσης αλλά θα αναπτυχθεί κατά 3,5% το 2010 και 4% το 2011, ενώ το έλλειμμα από 6,6% του ΑΕΠ σήμερα θα περιορισθεί στο 3,2% το 2012.

            Βέβαια, απ΄ότι φαίνεται, η Τουρκία έχει ανάγκη το ΔΝΤ και γι΄αυτό βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με στόχο το δανεισμό της με ευνοϊκούς όρους και ανεκτή διαδικασία επιτήρησης.

            Πάντως η πορεία της τουρκικής οικονομίας θα κριθεί από :

 

 

 

 

Ποια η Γνώμη των Ελλήνων Οικονομικών Αναλυτών

 

            Την αισιοδοξία τους εκφράζουν τα υψηλόβαθμα στελέχη της Τράπεζας της Ελλάδος για την πορεία της τουρκικής οικονομίας. Το Τραπεζικό σύστημα της γείτονος βρίσκεται σε ικανοποιητική κατάσταση και τα κέρδη της Finansbank, θυγατρικής της Εθνικής, το Α΄τρίμηνο του 2009, ανήλθαν σε 300 εκατ. τουρκικές λίρες σημειώνοντας αύξηση 290%.

            Υπενθυμίζεται ότι παρουσία στην τουρκική τραπεζική αγορά έχουν τόσο ο όμιλος της Εθνικής Τράπεζας μέσω της Finansbank, όσο και ο όμιλος της Eurobank μέσω χρηματιστηριακής εταιρείας αλλά και της θυγατρικής Eurobank Tekfenbank.

 

Πυραυλική και Γενικά Υψηλή Τεχνολογία της Τουρκίας και η Αξιοποίησή της για Πολεμικούς Σκοπούς

 

Ιστορικά και Γενικά Στοιχεία

 

            Η Τουρκία έθεσε όλως ιδιαίτερα φιλόδοξους στόχους και έχει περάσει από μια σειρά περιόδων τεχνολογικού εκσυγχρονισμού. Το 1963 ιδρύθηκε το Τουρκικό Ίδρυμα Έρευνας Επιστήμης και Τεχνολογίας (ΤUBITAK), το οποίο υπάγεται απ΄ευθείας στο Πρωθυπουργικό Γραφείο. Αυτό αποτελεί τον εγκέφαλο που καταγράφει, συντονίζει και χρηματοδοτεί ερευνητικές δραστηριότητες για στρατιωτικές εφαρμογές στις Ένοπλες Δυνάμεις (ΕΔ), τα Πανεπιστήμια και τον ιδιωτικό τομέα. Διατηρεί έξι δικά του ερευνητικά κέντρα, μεταξύ των οποίων το Ινστιτούτο Βαλλιστικής Έρευνας, το Ινστιτούτο Ερευνών και το Ινστιτούτο Έρευνα Ηλεκτρονικών και Υπολογιστών.

            Δημιούργημα του ΤUBITAK είναι το Ινστιτούτο Έρευνας και Ανάπτυξης Αμυντικής Βιομηχανίας (Sanoyoo Arastirma Gelistirme EnstitusuSAGE) καθώς και το Ίδρυμα Τεχνολογικής Ανάπτυξης (TTGV) που διαχειρίζεται με μεγάλη ευελιξία τα κονδύλια της Παγκόσμιας Τράπεζας, τα οποία διατίθενται για τη διανειοδότηση έργων τεχνολογικής και καινοτομικής ανάπτυξης.

            Σήμερα στην Τουρκία υπάρχουν πολλοί δημόσιοι φορείς που ασχολούνται με την έρευνα και την τεχνολογία, οι σπουδαιότεροι από τους οποίους είναι : το Κέντρο Ερευνών του Μαρμαρά (Marmara Arastima Merkezi MAM), το Εθνικό Κέντρο Προγραμματισμού (MPM), το Ινστιτούτο Βαλλιστικών Ερευνών (ΒΑΕ), το Κέντρο Τεχνολογίας Κατευθυνομένων Οχημάτων (GATOM) και η Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας.

            Με το νόμο 3283 περί Πολεμικής Βιομηχανίας και άλλους που ακολούθησαν εκτός πολλών άλλων μέτρων, συγκροτήθηκαν τα βασικά Όργανα και οι Φορείς καθοδήγησης, ελέγχου και ενίσχυσης της Πολεμικής Βιομηχανίας όπως είναι :

 

Η χώρα διαθέτει σημαντικό βιομηχανικό δυναμικό στο οποίο συμμετέχουν 110 μεγάλες και περί τις 1000 μικρές εταιρείες που απασχολούν 50.000 περίπου εργαζόμενους. Σήμερα η Τουρκία κατασκευάζει το μεγαλύτερο μέρος του υλικού που χρησιμοποιούν οι Ένοπλες Δυνάμεις της, ενώ η ηγεσία της αισιοδοξεί ότι σύντομα θα είναι σε θέση να καλύπτει με εγχώρια παραγωγή το σύνολο σχεδόν των αμυντικών αναγκών. Για την ενίσχυση του επιστημονικού προσωπικού η Τουρκία διαθέτει το Κέντρο Εκπαίδευσης Αμυντικής Βιομηχανίας και Τεχνολογίας, υπό το ΥΕΘΑ, το οποίο καταρτίζει επιστήμονες απ΄όλους τους χώρους – στρατιωτικό, αμυντικής βιομηχανίας, Ινστιτούτα και Οργανισμούς. Παράλληλα χορηγείται μεγάλος αριθμός υποτροφιών για την εκπαίδευση στρατιωτικού και πολιτικού προσωπικού σε επιστήμες σχετιζόμενες με την παραγωγή πολεμικού υλικού σε εκπαιδευτικά ιδρύματα του εσωτερικού και εξωτερικού.

Η Τουρκία συμμετέχει σε πολλούς διεθνείς οργανισμούς που ασχολούνται με την παραγωγή οπλικών συστημάτων και τους ελέγχους των εξοπλισμών.

 

Βιομηχανία Ηλεκτρονικών – Τηλεπικοινωνιών

 

            Στο χώρο αυτό δραστηριοποιούνται οι παρακάτω εταιρείες :

 

            Στον τομέα Ηλεκτρονικού Πολέμου η Τουρκία ασχολήθηκε με την δημιουργία Ενοποιημένου Κέντρου Ελέγχου και Συντονισμού (Join Electronic Warfare Control and Coordination Center). Αυτό θα αποτελεί τμήμα του συστήματος C4-I.

Στον χώρο των στρατηγικών επικοινωνιών βρίσκεται σε εξέλιξη η κατασκευή ενός ολοκληρωμένου δικτύου επικοινωνιών - του TAFICS – το οποίο βασίζεται στην υψηλή ψηφιακή τεχνολογία και έχει προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί το 2012.

Στο χώρο των δορυφορικών επικοινωνιών η Τουρκία διαθέτει ήδη τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους της σειράς TURKAT  παρέχοντας επικοινωνίες στη μπάντα Ku  και στη μπάντα Χ για καθαρά στρατιωτικές χρήσεις. Το δορυφορικό σύστημα συμπληρώνεται από δύο επίγειους σταθμούς ανά ένα στην περιοχήGribashi της Κων/λης και το Πανεπιστήμιο METU. Με τους δορυφόρους αυτούς η Τουρκία καλύπτει ανάγκες επικοινωνιών, διοίκησης και πληροφοριών.

Η Τουρκία έχει συνδεθεί με το αμερικανικό δορυφορικό σύστημα τηλεπισκόπισης  IKONOS, που της εξασφαλίζει δυνατότητες ανάλυσης δορυφορικών φωτογραφιών ενός μέτρου, τον δορυφόρο Ofeq-3, του Ισραήλ και με τον πιο προηγμένο επίσης ισραηλινό δορυφόρο Ofeq-5. Γενικά η Τουρκία στα επόμενα χρόνια σχεδιάζει να μεταφέρει τις επιθετικές και αμυντικές αεροπορικές δυνατότητές της στο διάστημα προβλέπονται ότι στο μέλλον οι πόλεμοι θα γίνονται στο διάστημα πέραν της ατμόσφαιρας. Έτσι συγκρότησε ειδική διαστημική υπηρεσία και έχει δραστηριοποιηθεί στην κατασκευή δικού της δορυφόρου.

Επίσης μέσα στο καλοκαίρι η εφημερίδα Star αποκάλυψε ότι ο πρώτος 100% κατασκευασμένος στην Τουρκία κατασκοπευτικός δορυφόρος θα σταλεί στο Διάστημα έως το 2015. Τελευταία έγινε γνωστό ότι ο Πρέσβης της Τουρκίας στην Κίνα υπέγραψε για λογαριασμό της Κυβέρνησής του, σύμβαση με τον οργανισμό συνεργασίας στην Ασία για ειρηνική χρήση του διαστήματος τον APSCO. Έτσι οι Τούρκοι μαζί με τους Κινέζους, τους Πακιστανούς και άλλες 6 χώρες της Ασίας θα συνεργαστούν για να αναπτύξουν διαστημική τεχνολογία.

 

Αεροπορική Βιομηχανία

 

Τη βιομηχανία αεροσκαφών – αεροδιαστήματος TAI (TUSAS AEROSPACE INDUSTRIES INC). Σ΄αυτήν συμμετέχουν η Lockheed Martin και κατέχει το 45% του μετοχικού κεφαλαίου και η αμερικανική εταιρεία General Electric. Με τις αεροπορικές βιομηχανίες της η Τουρκία, μεταξύ άλλων παραγωγικών δραστηριοτήτων :

·         Έχει μέχρι τώρα κατασκευάσει 232 αεροσκάφη F-16, έχει κατασκευάσει τα μεταφορικά αεροσκάφη  CN-235, έχει κατασκευάσει μη επανδρωμένα σκάφη UAV, εκσυγχρονίζει τα αεροσκάφη F-4 και F-5, συμπαράγει προσομοιωτές αεροσκαφών και προγραμματίζει τη συμπαραγωγή 145 επιθετικών ελικοπτέρων. Ήδη δοκιμάστηκε στο Μιλάνο το πρωτότυπο Α-120.

 

Η Τουρκία συμμετέχει στο πρόγραμμα των ΗΠΑ για την κατασκευή του μελλοντικού μαχητικού αεροσκάφους  JSF.

 

Ναυπηγική Βιομηχανία

 

Οι κύριες μονάδες της τουρκικής πολεμικής ναυπηγικής βιομηχανίας είναι στα ναυπηγεία του Γκολτσούκ στην Κων/πολη και του Τασκιζάζ. Αυτές συμπληρώνονται από το ναυπηγείο της Σμύρνης και μια σειρά από άλλες μικρότερες ναυπηγοεπισκευαστικές μονάδες.

Με τα ναυπηγεία της η Τουρκία κατασκευάζει φρεγάτες, αντιτορπιλικά, υποβρύχια, τορπιλακάτους, ναρκοθέτιδες, πυραυλακάτους αποβατικά, περιπολικά και άλλων ειδών σκάφη.

 

Λοιπές Πολεμικές Βιομηχανίες

 

 Η Τουρκία διαθέτει πολλές άλλες πολεμικές βιομηχανίες. Η μεγαλύτερη από αυτές είναι η βιομηχανία μηχανών και χημικών MKEK (MAKINE KIMYA ENDUSTRISI KURUMU). Αυτή διαθέτει 21 συνολικά εργοστάσια και παράγει πολλών ειδών οπλισμού, πυρομαχικών και πολεμικών υλικών όπως : εκρηκτικές ύλες, υλικά Χημικού-Βιολογικού Πολέμου, συστήματα διάσπασης ναρκοπεδίων, τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς (ΤΟΜ) και μάχης (ΤΟΜΑ) και άλλα. Επίσης η ΜΚΕΚ συμμετέχει στην κατασκευή αντιαεροπορικών και αντιαρματικών όπλων, ρουκετών και πυραύλων.

Άλλες εξειδικευμένες βιομηχανίες είναι : η OTOKAR που κατασκευάζει τεθωρακισμένα και απλά στρατιωτικά οχήματα και η βιομηχανία  MTU-TR που κατασκευάζει μηχανές αρμάτων και πλοίων.

 

Πυραυλική Τεχνολογία

 

Η Τουρκία έχει αναπτύξει εντυπωσιακή με σημαντικά αποτελέσματα δραστηριότητα στον τομέα της πυραυλικής τεχνολογίας στον οποίο επιδεικνύει συνεχώς αυξανόμενο ενδιαφέρον. Ο κύριος φορέας ανάπτυξης της πυραυλικής τεχνολογίας είναι το SAGE. Βασικός σκοπός του είναι η δημιουργία υποδομής για την ανάπτυξη κατευθυνόμενων πυραύλων. Στον τομέα αυτόν δραστηριοποιείται και το Ινστιτούτο Βαλλιστικών Ερευνών (ΒΑΕ).

Η προσπάθεια απόκτησης πυραυλικής τεχνολογίας όπως αποδεικνύει η διεθνής εμπειρία ακολουθεί μια παράλληλη πορεία με την αντίστοιχη προσπάθεια απόκτησης δορυφορικής και πυρηνικής τεχνολογίας. Για παράδειγμα το Ισραήλ, η Ινδία, το Πακιστάν, η Βραζιλία, η Αργεντινή έχουν αναπτύξει και τις τρεις μορφές τεχνολογίας παράλληλα.

Οι πρώτες σοβαρές προσπάθειες ανάπτυξης πυραυλικής τεχνολογίας στην Τουρκία ξεκίνησαν στις αρχές της δεκαετίας του 1980 (εποχή Οζάλ) με την ίδρυση τμημάτων και εργαστηρίων εφαρμοσμένης έρευνας στον τομέα αυτό. Τα τμήματα αυτά σήμερα είναι :

·         Το τμήμα Μηχανικής και Συστημάτων το οποίο διαθέτει : το εργαστήριο Δομικής Μηχανικής και Υλικών και το εργαστήριο Εξωτερικής Βαλλιστικής και Δομικών.

·         Το τμήμα Χημικών και Προωθητικών Τεχνολογιών το οποίο διαθέτει : το εργαστήριο ανάπτυξης στερεών προωθητικών και το εργαστήριο χημικών αναλύσεων.

·         Το τμήμα Ηλεκτρονικών και Τεχνολογιών Κατεύθυνσης και Ελέγχου.

 

Προκειμένου να υλοποιηθούν τα φιλόδοξα σχέδια της χώρας το 1988 δημιουργήθηκε ο όμιλος τουρκικών εταιρειών ROKETSAN A.S. με σκοπό την από αυτόν ανάληψη όλων των ενεργειών που αφορούν την κατασκευή ρουκετών και κατευθυνόμενων πυραύλων, καθώς και την ανάπτυξη πυραυλικής τεχνολογίας.

Στο χώρο της πυραυλικής τεχνολογίας δραστηριοποιούνται επίσης η εταιρεία  KALAKALIP που συμμετέχει και στη  ROKETSAN και κατασκευάζεικαι συναρμολογεί εξαρτήματα πυραύλων και η ΜΚΕΚ με τα εργοστάσιά της με έδρα το  Elmadag Cankiri και την Άγκυρα. Όλες αυτές οι ερευνητικές και βιομηχανικές μονάδες μαζί με άλλες μικρότερες που λειτουργούν ως υποκατασκευαστές εμπλέκονται στο πρόγραμμα ανάπτυξης και κατασκευής πυραυλικών συστημάτων.

 

Προγράμματα Πολλαπλών Εκτοξευτών

 

Ακόμη η Τουρκία έχει αναπτύξει και προωθεί προγράμματα πολλαπλών εκτοξευτών ρουκετών – πυραύλων με τα πυρομαχικά τους όπως :

 

Πυραυλικά Προγράμματα

 

Η Τουρκία έχει αποδείξει έντονο ενδιαφέρον και καταβάλλει μεγάλες πολύπλευρες προσπάθειες για την απόκτηση της τεχνογνωσίας για την ανάπτυξη εγχώριας τεχνολογίας κατασκευής πυραυλικών συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς και μεγάλης ισχύος πυρός.

Το 1996 αποκαλύφθηκε η ύπαρξη μυστικής συμφωνίας Τουρκίας-Κίνας για την αγορά και στη συνέχεια συμπαραγωγή του κινεζικού συστήματος πολλαπλού εκτοξευτή ρουκετών  WS-1 (βεληνεκούς 80 χλμ) με τη μεταφορά τεχνογνωσίας στην Τουρκία. Το σύστημα WS-1 στηρίζεται στην τεχνολογία της οικογένειας των πυραύλων Μ που κατασκευάζει η Κίνα (Μ-7, Μ-9, Μ-11, Μ-18). Ο Μ-7 , την τεχνολογία την οποίς χρησιμοποίησαν οι Τούρκοι έχει βεληνεκές 150 χλμ. Οι Τούρκοι με την βοήθεια των Κινέζων και των Ισραηλινών επιστημόνων φέρονται να βελτίωσαν τον πύραυλο ενσωματώνοντας σε αυτόν Δυτική Τεχνολογία όπως το αδρειανικό σύστημα πλοήγησης  LN-1006 της αμερικανικής βιομηχανίας Litton, γυροσκόπια laser, εντοπιστές GPS και άλλα.

Τον Φεβρουάριο του 2000 έγιναν οι δοκιμές εκτόξευσης της τουρκικής σχεδίασης και κατασκευής πυραύλων TOROS 230Α και 260Α.  Οι πύραυλοι σχεδιάστηκαν από την TUBITAK-SAGE και κατασκευάστηκαν βασικά από την ΜΚΕΚ. Ο  TOROS 230Α έχει βεληνεκές από 10 μέχρι 65 χλμ. και ακτίνα δράσεως στο χώρο έκρηξης 200 μέτρων. Ο TOROS 260Α έχει βεληνεκές 15 μέχρι 100 χλμ. και ακτίνα δράσεως 220-230 μέτρα. Για τους πυραύλους οι Τούρκοι φέρονται να χρησιμοποιούν υλικά κατά 95% εγχώριας παραγωγής με αποτέλεσμα να ανεξαρτοποιούνται από πηγές του εξωτερικού.

Τον Δεκέμβριο του 2001 έγινε δοκιμή ενός κατευθυνόμενου πυραύλου ονομασθέντος j, βασίζεται σε κινεζική τεχνολογία βελτιωμένη και κατασκευάζεται από την ROKETSAN με την ASELSAN.

 

Άλλες Προσπάθειες – Συμπαραγωγές

 

Η Τουρκία από το 1980 συμμετέχει στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα συμπαραγωγής του αντιαεροπορικού πυραύλου  Stinger με το μεγαλύτερο ποσοστό συμμετοχής (40%).

Σε συνεργασία με τη βρετανική βιομηχανία MBDA (πρώην  Matra Bae Dynamics) κατασκευάζει σε συνεργασία και με γαλλικές βιομηχανίες τους πυραύλους ΜΚ2 που χρησιμοποιούν τα Α/Α συστήματα RAPIER.

Αποφασίσθηκε σε συνεργασία με το Ισραήλ η δημιουργία κοινού συστήματος ασφαλούς δορυφορικής επικοινωνίας και η συμπαραγωγή μη επανδρωμένων οχημάτων (αεροσκαφών) συλλογής πληροφοριών UAV (Unmaned Air Vehicle) που παράγει η ισραηλινή βιομηχανία ΙΜΙ με τον τύπου Harpy και έχουν ακτίνα ενεργείας 400 χλμ.

Η Τουρκία με το Ισραήλ επίσης έχουν συμφωνήσει στη συμπαραγωγή του ισραηλινού πυραύλου αέρος – επιφάνειας Popeye I και ΙΙ που κατασκευάζει η ισραηλινή βιομηχανία  Rafael.

Σχεδιάζει με την ΟΤΟΚΑR τη δημιουργία του τουρκικού εθνικού άρματος μάχης του ALTAY με στόχο την κατασκευή κατ΄αρχάς 250 αρμάτων με κανόνι 120 χιλ., 55 διαμετρημάτων.

Με βάση νέο νόμο που υπέγραψε ο Πρόεδρος Γκιουλ θα δημιουργηθεί πυρηνικός σταθμός στη Σινώπη της Μαύρης Θάλασσας και η παραγωγή ενέργειας αναμένεται να ξεκινήσει το 2017.

 

Το Τουρκικό ΕΜΠΑΕ (Στρατός Ξηράς)

 

Διάρκεια Ολοκλήρωσης     :           2006-2010

Προμήθεια 298 Leo 2Α4 αξίας 365 εκατ. δολαρίων (ολοκληρώθηκε).

Εκσυγχρονισμός 170 αρμάτων Μ60 κόστους 680 εκατ. δολαρίων (ολοκληρώθηκε).

Εκσυγχρονισμός 165 Leo 1Α1 – 1Α4 σε Α5 κόστους 162 εκατ. δολαρίων (ολοκληρώθηκε).

Προμήθεια 226 τροχοφόρων και ερπ/ρων stinger 265 εκατ. δολαρίων (ολοκληρώνεται φέτος) και άλλα μικρότερης αξίας.

Επίσης είναι σε εξέλιξη η παράδοση :

300 Α/Κ πυραύλων Firtina.

400 P/M πυραύλων Parter.

ΠΕΠ 107 και 122 χιλ. δικής τους κατασκευής.

Σ΄αυτά πρέπει να προσθέσουμε :

3 συστήματα UAVs Ισραηλινής κατασκευής και 6 δικής τους κατασκευής κόστους 245 εκατ. δολαρίων.

Επέκτασης του ΣΔΕΠ (TAFICS) κόστους 213 εκατ. δολαρίων.

Δορυφορικά επικοινωνιακά συστήματα X band 150 εκατ δολαρίων.

12 ελικόπτερα Seahawk κόστους 389 εκατ. δολαρίων (οι παραδόσεις ήδη αρχίζουν).

Συνολικό κόστος 2 δις δολάρια περίπου.

 

Πολεμική Αεροπορία

 

            Προμήθεια 4 (+2) AWACS αξίας 1,5 δις δολαρίων (παραδίδονται).

Αναβάθμιση 216 F-16 κόστους 635 εκατ. δολαρίων (ολοκληρώνεται μέχρι το 2010).

Εκσυγχρονισμός – μετατροπή 48 F-5 αξίας 130 εκατ. δολαρίων.

Προμήθεια 30 Α/Φ F-16 (με παράδοση μέχρι 2010) ως ενδιάμεση λύση.

Προμήθεια 100  TSF που θα ολοκληρωθεί σε 20 χρόνια (συνολικού κόστους 10 δις δολαρίων).

Συνολικό κόστος 4,2 δις δολάρια.

 

Πολεμικό Ναυτικό

 

            Πρόγραμμα «Μακρύς Ορίζων» (Σύστημα Επιτήρησης του Αιγαίου) κόστους 2,5 δις δολαρίων που ολοκληρώνεται.

            Προμήθεια 4 υποβρυχίων GUR αξίας 592 εκατ. δολαρίων (ολοκληρώθηκε).

            Πρόγραμμα 4 πυραυλακάτων κλάσεως Kilic κόστους 379 εκατ. δολαρίων (ολοκληρώνεται).

            Προμήθεια 6 ναρκοθηρικών αξίας 625 εκατ. δολαρίων (ολοκληρώνεται).

            Πρόγραμμα 6 υποβρυχίων εναερίου προώσεως τύπου 214 ύψους 2 δις δολαρίων (βρίσκεται σε αρχικό στάδιο).

            Επίσης περιπολικά ακτοφυλακής, 2 αντιτορπιλλικά, 20 σκάφη αμφιβίων επιχειρήσεων.

            Συνολικό κόστος 4,3 δις δολάρια.

            Δηλαδή ένα γενικό σύνολο 12,5 – 14 δις δολαρίων ενώ εμείς από το ΕΜΠΑΕ 2006-2010 πληρώνουμε το 80% για εξόφληση προηγουμένων ΕΜΠΑΕ και το υπόλοιπο (5 δις( είναι αποδεσμεύσιμο αν το εγκρίνει και η σημερινή κυβέρνηση από το 2011.

 

 

Τεύχη περιοδικού : επόμενο άρθρο